Produkt dodany do koszyka

Strefa nauczyciela

STREFA NAUCZYCIELA

Strefa ucznia

STREFA UCZNIA

Strefa szkół

STREFA SZKÓŁ

Sklep online

SKLEP online

Cyfrowa szkoła

CYFROWA SZKOŁA

Artykuły szkoleniowe

A może… e-portfolio?

Agnieszka M. Sendur

Agnieszka Kościńska

Drugi artykuł z serii „Kształcenie na odległość – wyzwania i możliwości”.

Prowadząc zajęcia w formie zdalnej zadajemy sobie często pytania o to, jak motywować uczniów do nauki, jak pokazać im ich postępy, określić słabe i mocne strony. Jak sprawić, by uczeń zrozumiał, że nauka języka to proces ciągły, który nie rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, a kończy wraz z nadejściem wakacji?

 

Problemy, z jakimi spotykamy się jako nauczyciele dotyczą także zadań domowych, niezbędnych przecież jako element utrwalania nabytej wiedzy. Co zlecić uczniom tak, aby nie tylko odnosiło się do treści poruszanych w trakcie lekcji, ale również zachęcało do aktywności i kreatywności, inspirowało do dalszej nauki, a także umożliwiało każdemu uczniowi pokazanie swojej indywidualności? Oczywiście, podręczniki do kształcenia językowego są obecnie obudowane narzędziami wspomagającymi nauczyciela w tym trudnym zadaniu. Czy jednak powinniśmy jedynie polegać na gotowych rozwiązaniach? W niniejszym artykule chciałybyśmy Państwu przybliżyć koncepcję e-portfolio i możliwości jego wykorzystania w zdalnym kształceniu językowym. Jest to zarówno narzędzie, jak i metoda umożliwiająca uczniom prezentację siebie – osobistych pasji, zainteresowań, refleksji i wniosków – poprzez dokumentowanie własnych postępów językowych.

 

E-portfolio, inaczej określane jako elektroniczna teczka lub cyfrowe portfolio to cyfrowy dokument, za pomocą którego uczeń prezentuje swoje umiejętności językowe i indywidualne osiągnięcia. Zawiera on pliki w różnym formacie – tekstu, obrazu oraz dźwięku. W kształceniu językowym jego pierwowzorem było „Europejskie portfolio językowe”, którego celem było zaprezentowanie przez ucznia umiejętności językowych i doświadczeń interkulturowych z różnych okresów nauki (zarówno szkolnej, jak i pozaszkolnej) danego języka obcego. Mimo swojej wartości w perspektywie rozwijania m.in kompetencji interkulturowej oraz szeroko rozumianych kompetencji językowych, metoda portfolio, z różnych względów, nie spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem przez polskich nauczycieli. Obecne realia pozwalają jednak na powrót do koncepcji portfolio i modyfikacji sposobu jego prezentacji. Korzystanie z portali internetowych (nie tylko w języku ojczystym) i udostępnianie za ich pomocą informacji na swój własny temat są chlebem powszednim współczesnych dzieci i młodzieży. W dobie Internetu nie jest problemem także nawiązanie i utrzymanie kontaktu z osobami z innych krajów. Być może nadszedł więc czas i sprzyjające warunki, aby to właśnie e-portfolio stało się narzędziem skutecznie wspierającym starania nauczycieli w rozwijaniu motywacji uczniów do nauki języków obcych?

 

Zastosowanie e-portfolio w kształceniu językowym daje uczniowi szereg korzyści. Przyjrzymy się najważniejszym z nich.

 

Tworząc zawartość dokumentującą swój rozwój językowy uczeń ma możliwość dostrzeżenia własnych postępów językowych, a jednocześnie rozwija umiejętność autorefleksji i krytycznego myślenia, sam bowiem podejmuje decyzję, jakie materiały w niej uwzględni. Taka swoboda uczy zarówno odpowiedzialności za własne wybory, jak i samodzielnej pracy. Pamiętajmy: e-portfolio nie jest chaotycznym zbiorem niepowiązanych informacji, ale tworzone jest w konkretnym celu. Stąd też, w trakcie przygotowywania jego zawartości uczeń kształci umiejętność wyszukiwania, selekcji, porządkowania i oceniania informacji pod kątem jego realizacji. Budowanie e-portfolio wymaga samodyscypliny, regularnego uzupełniania i uaktualniania jego zawartości. Poprzez świadomość własnych osiągnięć językowych, a także dzielenie się z innymi swoimi zainteresowaniami, przemyśleniami, spostrzeżeniami i refleksjami, uczeń rozwija poczucie własnej wartości, jak również wartości podejmowanych przez niego działań.

 

Wymóg samodzielnego tworzenia zawartości e-portfolio sprawia, że to uczeń jest odpowiedzialny za jego wizualną stronę. Indywidualne podejmowanie decyzji co do wyglądu teczki pozwala rozwijać własną inwencję twórczą. Stosując programy umożliwiające redagowanie zawartości, uczeń doskonali więc swoje kompetencje w zakresie korzystania z nowych technologii oraz robi użytek z wiedzy praktycznej zdobytej w trakcie lekcji informatyki. Ale to nie wszystko – zawartość e-portfolio można wzbogacać poprzez wykorzystanie materiałów nie będących własnością jego autora (np. pobranych z innych stron filmów, fragmentów tekstu czy też zdjęć). Rolą nauczyciela jest zatem zaznajomienie uczniów z pojęciem praw autorskich i zasadami regulującymi posługiwanie się materiałami przygotowanymi przez inne osoby.

 

Urzeczywistnienie koncepcji e-portfolio wymaga od nauczyciela podjęcia konkretnych działań. Przede wszystkim, jego zadaniem jest przedstawienie uczniom samego zamysłu e-portfolio oraz roli, jaką może ono odgrywać w ich rozwoju językowym. W przypadku uczniów starszych warto położyć szczególny nacisk na rolę e-portfolio w kontekście przyszłego poszukiwania pracy i rozwoju zawodowego, jak również zwrócić uwagę na rolę tego narzędzia w perspektywie obecnie bardzo popularnego pojęcia personal branding czyli kreowania własnego wizerunku w sieci. Jak wspomniałyśmy wcześniej, jest to narzędzie dokumentujące nie tylko rozwój językowy, ale także mogące posłużyć do wykazania się zupełnie innymi kompetencjami. Parafrazując, możemy więc powiedzieć: Pokaż mi swoje e-portfolio, a powiem Ci kim jesteś. Regularnie aktualizowana, interesująca teczka pełna zróżnicowanych treści (nagrania własne, zdjęcia, interesujące opisy) to przecież nie tylko świadectwo umiejętności w obszarze IT, ale także dowód na systematyczność i kreatywność jego autora oraz umiejętność zaznaczenia swojej indywidualności w świecie wirtualnym.

 

Jakie inne zadania stoją przed nauczycielem? Przede wszystkim to on określa najbardziej istotne elementy e-portfolio zgodne z celami dydaktycznymi, jakie chce osiągnąć oraz wskazuje narzędzia, jakie można zastosować do jego tworzenia. Obowiązkiem nauczyciela jest wspieranie, inspirowanie oraz regularne monitorowanie uczniów. Do jego zadań należy także regularna ocena stopnia zaawansowania prac oraz stopnia indywidualnego wysiłku włożonego przez ucznia w przygotowywanie e-portfolio. Pamiętajmy jednak, że nie chodzi tu o typową ocenę szkolną w postaci stopnia do dziennika, ale ukrytą za terminem ocenianie kształtujące informację zwrotną dotyczącą stopnia realizacji zadania. Oceniać w ten sposób możemy zarówno w trakcie przygotowywania e-portfolio, jak i już po zakończeniu danego etapu jego tworzenia.

 

Ale korzyści z zastosowania e-portfolio nie dotyczą jedynie płaszczyzny nauczyciel–uczeń. Jak napisałyśmy powyżej, rolą nauczyciela jest poprowadzenie ucznia przez poszczególne etapy pracy nad elektroniczna teczką. Dobrze więc, jeżeli on sam dysponuje już tego rodzaju doświadczeniem. Przechodząc przez proces budowania własnego e-portfolio, nauczyciel sam poznaje zarówno jego korzyści, jak i dostrzega potencjalne problemy oraz uczy się je rozwiązywać. Współcześni badacze zajmujący się problematyką e-portfolio i jego roli w kształceniu podkreślają, że motywacja do wykorzystania tego narzędzia wzrasta, jeśli zadania podejmuje się kilku nauczycieli, czy to z danej szkoły, czy też współpracujących ze sobą w ramach tzw. telekolaboracji. W takim przypadku każdy z nauczycieli zaangażowanych w realizację projektu wnosi w ten proces osobiste doświadczenia zawodowe, kompetencje i wiedzę. Dyskusja i wymiana poglądów, jakie towarzyszą temu transferowi, to nic innego jak nieformalne działania służące rozwojowi zawodowemu nauczycieli.

 

Budowanie e-portfolio nie wymaga od jego autora korzystania z wielu narzędzi, istnieją bowiem gotowe rozwiązania. Umożliwiają one jego przygotowanie w obrębie systemów zarządzania treścią, jakimi są np. Google Sites, Everbote, Edublog, Weebly, Wordpress czy też Sewsaw. Ich prosty interfejs umożliwia zainteresowanym tworzenie spersonalizowanej i zróżnicowanej pod względem wizualnym zawartości.

 

W kształceniu na odległość ocenianie i motywowanie uczniów do nauki wymaga od nauczycieli modyfikacji dotychczas stosowanych sposobów. W przypadku nauczycieli języka obcego, poza posługiwaniem się gotowymi, ściśle dopasowanymi do kursu narzędziami służącymi do oceny pracy i postępów uczniów, warto sięgnąć po inne, dostosowane zarówno do wieku uczących się, jak i realiów społecznych, w jakich wszyscy przecież funkcjonujemy. Nie ulega wątpliwości, że spora część naszego życia odbywa się w sieci. Dlaczego więc nie wykorzystać tej wirtualnej przestrzeni do realizacji zadań umożliwiających uczniom nie tylko zaprezentowanie siebie, ale także na refleksję co do własnego sposobu uczenia się języka?

 

Zastosowanie metody e-portfolio jest działaniem wspierającym autonomię uczącego się, ponieważ nauczyciel przekazuje uczniowi–autorowi odpowiedzialność za jego przygotowanie i zawartość. Z uwagi na fakt, iż przygotowywane jest samodzielnie z użyciem narzędzi elektronicznych, nie wymaga ciągłej obecności nauczyciela i spełnia funkcje edukacyjne, e-portfolio jest dobrym rozwiązaniem w kontekście kształcenia na odległość.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych zgodnie z Polityką prywatności. Jeśli nie wyrażasz zgody, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce. Więcej →

Zmiany w Polityce Prywatności


Zgodnie z wymogami prawnymi nałożonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, w niniejszym Serwisie obowiązuje nowa Polityka prywatności, w której znajdują się wszystkie informacje dotyczące zbierania, przetwarzania i ochrony danych osobowych użytkowników tego Serwisu.

Przypominamy ponadto, że dla prawidłowego działania serwisu używamy informacji zapisanych w plikach cookies. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies.

Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies w niniejszym Serwisie, prosimy o zmianę ustawień w przeglądarce lub opuszczenie Serwisu.

Polityka prywatności