Produkt dodany do koszyka

Strefa szkół

STREFA SZKÓŁ

Strefa nauczyciela

STREFA NAUCZYCIELA

Strefa ucznia

STREFA UCZNIA

Sklep online

SKLEP online

Cyfrowa szkoła

CYFROWA SZKOŁA

Artykuły szkoleniowe

Z telekolaboracją na ty

Agnieszka M. Sendur

Agnieszka Kościńska

Trzeci artykuł z serii „Kształcenie na odległość – wyzwania i możliwości”.

Bywa, że przeniesiona z języka angielskiego polska nazwa „telekolaboracja” (ang.: telecollaboration) u niektórych Polaków wzbudza negatywne skojarzenia. Dużo lepiej kojarzą się terminy: międzykulturowa wymiana online, telewspółpraca czy wirtualna wymiana.


Dla wielu nauczycieli zagadnienie to jest całkowitą nowością, niektórzy w ogóle nie słyszeli o telekolaboracji, a przecież w nauczaniu języków obcych jest ona obecna od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Rozwój Internetu, technologii oraz pojawienie się możliwości generowania własnych treści przez użytkowników serwisów internetowych, jak również interakcji z innymi osobami przy ich tworzeniu, nadało jej nowy wymiar. Pozwoliło bowiem częściowo przenieść naukę języków obcych i niektórych treści merytorycznych oraz rozwijanie innych – tzw. miękkich – umiejętności, do tego środowiska.


Podstawową ideą telewspółpracy w edukacji jest kształcenie na odległość, prowadzone za pomocą różnych narzędzi internetowych. Głównym celem projektu telekolaboracyjnego jest umożliwienie uczniom mieszkającym w oddalonych od siebie miejscach na kuli ziemskiej wspólnego uczenia się języka oraz wymiany doświadczeń kulturowych. Jednak współpraca taka nie musi ograniczać się do kształcenia językowego. Obecnie, dużą popularnością cieszą się również telekolaboracje tematyczne, związane np. ze studiowanym kierunkiem, w których język obcy jest środkiem komunikacji i wymiany treści merytorycznych.


Współpraca pomiędzy uczniami, nauczycielami i szkołami, jak również studentami i uczelniami, może odbywać się w sposób sformalizowany, np. pod szyldem programów Erasmus+, jak e-twinning dla szkół oraz UNIcollaboration dla uczelni wyższych. Może jednak być zorganizowana w sposób mniej formalny, bez rygoru narzuconego przez zewnętrzne instytucje, przez indywidualnych nauczycieli lub grupy nauczycieli, którzy są otwarci na tego typu działania.


Pierwszym krokiem przy rozpoczęciu projektu telekolaboracyjnego jest znalezienie partnera bądź partnerów do współpracy. Jeżeli jesteśmy pewni, że wszystkie strony mogą i są chętne by połączyć siły w zespołowym projekcie, należy znaleźć temat, który mógłby zainteresować ogół uczestników. Nauczyciele powinni określić cele wspólnego działania oraz rozeznać możliwości czasowe i logistyczne wszystkich potencjalnych partnerów. Takie elementy, jak różnorodna liczba godzin kontaktowych z nauczycielem w instytucjach partnerskich, różnice czasowe, czy też przerwy w nauce przypadające na inny okres, mogą mieć znaczący wpływ na przebieg współpracy na odległość. Partnerzy powinni ustalić między sobą sposób realizacji projektu, rodzaje wykorzystywanych narzędzi oraz oczekiwane efekty. W zależności od grupy wiekowej, z którą pracujemy oraz możliwości technicznych uczących się, szczegółowe decyzje dotyczące wyboru poszczególnych programów i aplikacji do tworzenia treści można oddać w ręce uczniów. Uczestnicy projektu powinni mieć sposobność poznania się nawzajem. Można do tego celu użyć rozwiązań służących do komunikacji tekstowej (czat czy forum na wspólnej platformie edukacyjnej, grupy na portalach społecznościowych itp.), lub też skorzystać z programów do prowadzenia wideokonferencji. Dzięki temu, biorący udział w telekolaboracji będą mieli możliwość zobaczenia się w sposób zdalny „na żywo”, twarzą w twarz. Wirtualny partner projektowy nabiera w ten sposób realnych kształtów i staje się osobą, z którą komunikujemy się, podejmujemy wspólne decyzje i realizujemy zadania.


Rolą wszystkich zaangażowanych nauczycieli jest stworzenie zespołów odpowiednich do wymagań związanych z wykonaniem zadania, opracowanie bardzo jasnych instrukcji oraz podanie precyzyjnych terminów wykonania poszczególnych etapów. Są to elementy kluczowe, których zaniedbanie może spowodować niepotrzebne frustracje i brak oczekiwanych rezultatów. W zależności od rodzaju zadań i długości projektu, kolejne etapy pracy mogą być raportowane – ustnie lub pisemnie, na forum poszczególnych grup lub całego zespołu – zaś końcowe jej efekty powinny być przedstawione i omówione przez wszystkie strony biorące udział w projekcie.


W jakim zakresie może być prowadzona taka współpraca? Nauka poprzez telekolaborację powinna polegać na konieczności wykonania określonego zadania. Praca projektowa może zatem obejmować wspólne tworzenie jakiegoś produktu, np. zespołowe pisanie tekstu, ulotki informacyjnej, strony internetowej, tworzenie materiałów dydaktycznych lub nagrania wideo itp. Telekolaboracja może też obejmować ocenę bądź korektę materiałów przygotowanych przez partnerów. Wówczas, pierwszy etap projektu opiera się na wspólnych działaniach podejmowanych w ramach grup lokalnych, a dopiero kolejna jej faza to współpraca międzynarodowa. Wachlarz możliwości zależy od inwencji nauczycieli podejmujących się zaaranżowania projektu telekolaboracyjnego w ramach swoich zajęć.


Jakie korzyści może dać nam telewspółpraca? Przede wszystkim zadania, które uczniowie mają wykonać powinny być wzięte z życia codziennego bądź też zawodowego. Takie urealnienie zadań szkolnych zmniejsza przepaść pomiędzy salą lekcyjną a światem rzeczywistym. Uczeń nie pisze zadanego tekstu tylko po to, by przeczytał i ocenił go nauczyciel, co jest sytuacją sztuczną, nieautentyczną. Tworzy on tekst użytkowy, który zostanie wykorzystany w celu, do jakiego dany rodzaj tekstu ma służyć. Ulotka informacyjna czy np. przewodnik przedstawiający zabytki danego miasta mają na celu przybliżyć te atrakcje turystyczne osobom potencjalnie zainteresowanym odkrywaniem nowych miejsc; strona internetowa zamieszczająca recenzje filmów krajowej produkcji pozwoli czytelnikom z innych krajów zapoznać się z nieznaną im dotychczas kinematografią; a nagranie wideo prezentujące wybrane zagadnienie gramatyczne pozwoli zarówno jego twórcom, jak i potencjalnym odbiorcom na zrozumienie i przyswojenie danej konstrukcji językowej w sposób nieszablonowy.


Realizacja projektu telekolaboracyjnego opiera się na współpracy zespołowej. Każdy uczestnik zadania jest odpowiedzialny zarówno za jego wykonanie, jak i końcowy rezultat. Dzięki temu uczniowie rozwijają pewność siebie i kreatywność, uczą się podejmowania decyzji, sztuki negocjacji i kompromisu, technik argumentowania i uzasadniania wyborów. Ale przeniesienie odpowiedzialności za realizację projektu (a tym samym za naukę) z nauczyciela na ucznia ma jeszcze jedną korzyść – wpływa bowiem na rozwój autonomii tego drugiego, „zmuszając” go do ciągłej refleksji i podejmowania decyzji. Doświadczenie, jakie staje się jego udziałem, pozwala mu na podejmowanie później podobnych działań indywidualnie lub we współpracy z innymi.


W tradycyjnym modelu kształcenia to nauczyciel jest podstawowym autorytetem. W nauczaniu metodą projektu (niekoniecznie telekolaboracyjnego) uczeń czerpie wiedzę z różnych źródeł, musi więc nauczyć się oceniać ich wartość i selekcjonować informacje. Przekazywanie wiedzy nie polega już na monologu kierowanym przez nauczyciela do ucznia, a przyjmuje kształt wielokierunkowego dialogu. Celem nie jest przekazanie ściśle określonej wiedzy z konkretnego zakresu, ale wypracowanie u ucznia umiejętności samodzielnego jej poszukiwania oraz odkrywania połączeń pomiędzy różnymi jej obszarami. Edukacja wychodzi poza tradycyjne ramy sali lekcyjnej i podręcznika, wykracza poza ściśle określone granice określające jak i czego się uczyć. Projekt telekolaboracyjny oferuje uczniom na każdym etapie kształcenia większą swobodę realizowania własnych pomysłów, wzmacnia odpowiedzialność i motywację – cechy, które na obecnym rynku pracy są bardzo pożądane przez pracodawców.


Telekolaboracja posiada dużo zalet i w obecnej rzeczywistości edukacyjnej jest kierunkiem, który warto rozważyć nie tylko w nauczaniu języków obcych, ale także w kształceniu w ogóle. Jednak przesunięcie na uczniów odpowiedzialności za własną naukę nie zdejmuje z ramion nauczyciela odpowiedzialności za przygotowanie uczniów do udziału w takim projekcie. To on, we współpracy z partnerami z innych klas, szkół czy krajów, musi jasno określić cele takiego przedsięwzięcia, opracować plan działania, harmonogram pracy, określić ogólne role uczestników, wreszcie oddać w ich ręce dalsze zarządzanie pracą. Jego rolą jest bieżące monitorowanie przestrzegania ustaleń, interweniowanie w przypadkach, gdy sytuacja wymyka się spod kontroli grupy oraz modyfikowanie harmonogramu czy też zasięgu działań w zależności od zmieniających się okoliczności. Wszyscy partnerzy muszą mieć świadomość różnic pomiędzy programami nauczania, rozkładem zajęć czy też poziomem umiejętności poszczególnych grup partnerskich. Ze względu na te czynniki świadoma synchronizacja wszelkich działań jest koniecznością.


Projekt źle przygotowany na etapie planowania może okazać się porażką i zamiast pozytywnych efektów, pozostawi jedynie niezadowolenie i poczucie straconego czasu. Poprawnie zaplanowane działania skutkują satysfakcją z dobrze wykonanego zadania i jego wymiernych efektów u uczniów oraz nauczycieli biorących udział w projekcie.


Prawidłowo poprowadzony projekt telekolaboracyjny łączy w sobie naukę języka, rozwijanie międzykulturowej kompetencji komunikacyjnej oraz umiejętność korzystania z narzędzi internetowych. Ponadto, zarówno uczniowie, jak i nauczyciele biorący udział w telekolaboracji, kształtują swoje umiejętności organizacyjne, rozwijają kreatywność i zdolność adaptacji. Jest to więc narzędzie po które warto sięgnąć, do czego zachęcamy.

 

Więcej na temat telekolaboracji:

Guth, S., Helm, F. (red.), 2010. Telecollaboration 2.0. Language, Literacies and Intercultural Learning in the 21st Century. Bern: Peter Lang.
O’Dowd, R., 2011. Intercultural Communicative Competence through Telecollaboration, w: J. Jackson (red.), The Routledge Handbook of Language and Intercultural Communication. New York: Routledge. s. 340–356.
Turula, A. 2016. Cienkie ściany uniwersytetu XXI wieku, w: Pedagogika, t.XXV, nr 1. s. 31–44. 

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych zgodnie z Polityką prywatności. Jeśli nie wyrażasz zgody, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce. Więcej →

Zmiany w Polityce Prywatności


Zgodnie z wymogami prawnymi nałożonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, w niniejszym Serwisie obowiązuje nowa Polityka prywatności, w której znajdują się wszystkie informacje dotyczące zbierania, przetwarzania i ochrony danych osobowych użytkowników tego Serwisu.

Przypominamy ponadto, że dla prawidłowego działania serwisu używamy informacji zapisanych w plikach cookies. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies.

Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies w niniejszym Serwisie, prosimy o zmianę ustawień w przeglądarce lub opuszczenie Serwisu.

Polityka prywatności